Mongolski Piłsudski

Najprawdopodobniej pochodził z biednej mongolskiej arystokratycznej rodziny, która zarzuciła własną kulturę na rzecz wpływów tureckich. Nie otrzymał stosownego władcy wykształcenia, kroniki wspominają, że nawet nie potrafił pisać. Zapisał się jednak w dziejach jako twórca jednego z największych imperiów świata, w statystykach „najkrwawszych” zajmuje wysoką pozycję a jednocześnie znany jest jako osoba wyczulona na sztukę oraz ojciec narodów – Poznajcie Timura Langa, Krwawe Żelazo, bardziej znanego w Europie jako Timura Tamerlana / Chromego.

Na początku swojej kariery zarządzał miasteczkiem Kesz. Pracował na dwa etaty i w chwilach, gdy nie decydował o losach mieszkańców miasta dowodził swoją bandą, napadającą na pasterzy. Jest to żywy przykład „od pucybuta do milionera”. Chwilę później znamy go jako dzielnego wodza, który pod swoją komendą zgromadził 150-tysięczną armię, która podbiła Persję, Irak, Południową Syberię, Północne Indie. W swojej 35 letniej karierze przeprowadził ponad 20 zwycięskich kampanii i tuż przed swoją śmiercią (źródła podają, że zmarł mając od 68 do 86 lat) dopinał ostatnie guziki w planie podboju Chin.

Timur Krwawe Żelazo
Timur Krwawe Żelazo

Zmysł artystyczny

Uwielbiał dziwne konstrukcje artystyczne. Znana jest historia miasta Isfahan, które w roku 1387 zostało podbite przez wojska Timura. Postąpił on bardzo szlachetnie i nakazał nie krzywdzić mieszkańców oraz pozostawić ich mienie. Za ten gest sympatii oczekiwał od nich ogromnej kontrybucji. Mieszkańcy Isfahan niespecjalnie czuli się w zawiłym systemie negocjacji, targowania -wyłożyli wszystkie atuty na stół i pewnej nocy wymordowali garnizon wojsk okupantów (około trzech tysięcy ludzi). Tamerlan bardzo się poczuł tym brakiem docenienia jego gestu i pośpieszył im to oznajmić (a razem z nim kilkadziesiąt tysięcy równie niezadowolonych znajomych wymordowanych żołnierzy). Gdy dotarli pod miasto, Timur nawet niespecjalnie wstrzymywał swoją ekipę. Zaznaczył tylko, że mają ocaleć uczeni i osoby lojalne złożonej mu przysiędze.

W wojsku jak to w wojsku, porządek musi być. Każdy oddział otrzymał listę przydziałową – ilość jeńców, ilość zamordowanych, ilość dostarczonych uciętych głów. Tutaj objawił się zmysł architektoniczny wodza, który nakazał zbudować z nich kilka dość wysokich wież (około 1500 głów każda), w różnych dzielnicach miasta. Miał to być symbol, co się dzieje z tymi, którzy przeciwstawiają się woli władcy. W całej swojej karierze Tamerlan wznosił takich wież sporo, również mostów… i jeszcze kilka innych budowli.

W Isfahan zginęło najprawdopodobniej około 70 000 ludzi.


Przeczytaj również o ostatniej wielkiej epidemii która spadła na umęczony Wielką Wojną świat. Zachorował na nią Walt Disney, prezydent USA, królowie, bogacze i 1/3 populacji świata.


Słowny człowiek

Podczas oblężenia miasta Siwasu, Timur zapewnił obrońców, że jeśli się poddadzą, nie przeleje ich krwi. Trzy tysiące żołnierzy w tureckiej służbie uwierzyło mu i poddało umocnienia. Zostali zakuci w kajdany i wrzuceni do wykopanych dołów, następnie pogrzebani żywcem. Dowódców utopiono w pobliskich studniach. Krew nie została przelana.

Mecenas sztuki

Dbał o artystów i uczonych. Zazwyczaj starał się ich ocalić z rzezi dokonywanych przez jego wojska. Następnie w pełnej godności gnał ich do Samarkanda, swojej stolicy , tworząc tam ośrodek naukowy i artystyczny. Dzięki jego wytrwałemu inwestowaniu w stolicę, szybko odzyskała swój blask (została prawie całkowicie zniszczona przez nikogo innego jak mongołów) i stała się jednym z najpiękniejszych miast.

Mimo, że sam był analfabetą nie przeszkadzało mu to interesować się sztuką, historią, przysłuchiwać naukowym dysputom.

Registan square June 2007 - panoramio - David Holt.jpg
Timur Krwawe Żelazo

Pomysłowy strateg

W bitwie o Delhi, stolicę Indii rozkazał obładować drewnem posiadane przez jego wojsko wielbłądy. Następnie podpalono je i skierowano w stronę indyjskich słoni bojowych. Zadziałał efekt słonia i myszy, tylko trochę …bardziej. Zwyciężył w bitwie a ponad 100 000 wziętych do niewoli jeńców kazał zabić.


Jeśli chcecie przeczytać o największej zdetonowanej bombie atomowej (której moc była dziesięciokrotnie większa niż wszystkich arsenałów użytych podczas II wojny światowej) możecie przeczytać tutaj: Car wśród bomb


Mistrz statystyk

Trudno w dzisiejszych czasach szacować straty ludności z XIV-XV wieku. Niektórzy badacze twierdzą, że podbój Północnych Indii kosztował życie około 80 000 000 ludzi.  Pewnym jest, że pod hasłem dżihadu Timur postanowił wytępić hindusów. Idea wiecznej wojny zapewniała jego wojownikom zbawienie, ale i dobra doczesne – dobry wódz wiedział, że nic więcej ludziom nie potrzeba. Jeśli byłaby to prawda, Timur Krwawy stałby dużo wyżej niż jego niedościgniony wzór Dzyngiz Han oraz późniejsi zbrodniarze, Stalin czy Hitler.

Imperium Timurydów zajmuje 30 miejsce wśród największych państw w historii świata.

Timur Krwawe Żelazo
Zasięg imperium | Timur Krwawe Żelazo

Całkiem tolerancyjny gość

Co ciekawe, Tamerlan w swoim państwie był dość tolerancyjnym człowiekiem. Nie prowadził prześladowań innych religii, chrześcijanie mogli spokojnie wyznawać swoją wiarę. Jego posłem do Europy był anglik, dominikanin Jan, arcybiskup Sułtanii. Na terenach podbitych prowadził dwie formy prawa – w krajach niemuzułmańskich obowiązywało prawo mongolskie, w krajach muzułmańskich – szariat.

Niektórzy badacze tłumaczą krwawe poczynania Timura i jego ludzi jako wynik niepełnej islamizacji ich wierzeń. Pochodzili oni z plemion koczowniczych, dzikich, w których obowiązywały praktyki szamanizmu. Wśród nich, jedną z ważniejszych było przekonanie, że zabity przez wojownika nieprzyjaciel po śmierci będzie jego niewolnikiem.

Krwawe Żelazo – Koniec

Wódz przygotowywał się do podboju Chin, widząc tam ogromne bogactwa i tereny do zdobycia. Gdy już prawie wszystko było przygotowane Timur zachorował. Próby leczenia go (rozgrzewanie ciała 40-80% trunkiem nie przyniosły oczekiwanego ozdrowienia a pogorszenie kondycji.

Przeczuwając, że ktoś się po niego upomina Tamerlan zdążył nakreślić swój testament, wyznaczyć następcę oraz nakreślić zadania jakie powinno się wykonać, aby jego dziedzictwo przetrwało.

„Wiem, że moja dusza wkrótce opuści ciało i zostanę zabrany ku tronowi Boga, który daje życie i życie odbiera. Proszę, byście nie przelewali łez po mojej śmierci. Zamiast drzeć szaty i biegać wokół jak oszalali, módlcie się do Boga o łaskę dla mnie. Powiedzcie Allach akbar, Bóg jest wielki, i powtarzajcie Al-Fatihę ku pocieszeniu mej duszy. Mam nadzieję, że skoro Bóg uprawnił mnie, bym nadawał prawa Iranowi i Turanowi, aby w tych królestwach wielcy nie ciemiężyli ubogich, przebaczy mi moje grzechy, których liczba jest bezkresna (…). Ogłaszam Pira Mohammeda, syna Dzahangira, moim jedynym dziedzicem i pełnoprawnym następcą na tronie. Będzie on panował w Samarkandzie suwerennie i samodzielnie, tak aby mógł zarządzać sprawami imperium, wojska i wszystkich krajów i miast podległych jego władzy. Nakazuję wam wszystkim, abyście byli mu posłuszni i poświęcili życie, by mógł utrzymać swoją władzę, tak aby świat nie pogrążył się w chaosie i owoce mego wieloletniego trudu nie poszły na marne. Jeśli pozostaniecie zjednoczeni, nikt nie ośmieli się wam przeciwstawić, ani w najmniejszym stopniu podważyć mojej ostatniej woli.”

„Pamiętajcie, aby robić wszystko, co wam nakazałem, by utrzymać pokój i porządek publiczny. Zawsze bądźcie dobrze poinformowani o sprawach waszych poddanych. Bądźcie mężni i trzymajcie miecz w dłoni z odwagą, a tak jak ja będziecie się mogli cieszyć długim panowaniem i ogromnym imperium. Oczyściłem Iran i Turan z nieprzyjaciół oraz burzycieli pokoju i przyniosłem im sprawiedliwość i dobrobyt. Jeśli posłuszni będziecie mej ostatniej woli i uczynicie sprawiedliwość przewodnikiem wszystkich swych działań, to imperium na długo pozostanie w waszych rękach. Jednak zły los was czeka, jeśli wkradną się niezgoda i rozłam. Wrogowie rozpoczną wojny, które trudno będzie zakończyć, a państwo i wiara poniosą nieodwracalne straty.”

Nie wykonano jego woli, następcą został inny wnuk, atak na Chiny został odroczony. Kolejny następca wykazał się dość dużym talentem do niszczenia dorobku dziadka. Około cztery lata zajęło mu marnotrawienie dorobku, potem upomniały się o niego sztylety niezadowolonych emirów. Do władzy doszedł syn Timura, władał on jednak już tylko resztkami imperium.

Ciało wielkiego wodza przewieziono do Samarkandy, przykryto jego grób płytą z nefrytu. Szokowała ona swoimi rozmiarami. Nefryt przez wiele wieków miał rozmiary maksymalnie pięści, taka płyta była niespotykana (Kopalnię nefrytu takich rozmiarów odkrył polski oficer, Bronisław Grąbczewski, topograf, etnograf, podróżnik i odkrywca w służbie cara).


Zapraszam do przeczytania o największych rzeźbach świata. Budowany przez kolejne pokolenie potomków emigranta z Polski pomnik wodza Indian lub wyższy od pałacu kultury i nauki Budda? Największe rzeźby na świecie


Timur Krwawe Żelazo
Timur Krwawe Żelazo

Gdy powstanę, świat się zatrzęsie

Jest to inskrypcja, wyryta na nefrytowej płycie grobu Timura. Obok niej znajdują się również słowa

„ktokolwiek ruszy kamień i zakłóci spokój Wielkiego Tamerlana, wywoła wojnę, jakiej jeszcze świat nie widział”. 

Podobno Józef Stalin był zafascynowany Timurem. Podziwiał jego dokonania oraz umiejętność terroryzowania podbitych narodów. Niektórzy wiążą pseudonim Stalin z nawiązaniem do Żelazny, co po mongolsku oznaczało właśnie imię Timur.

Nic dziwnego, że gdy do Stalina zgłosili się radzieccy naukowcy chcący przeprowadzić poszukiwania grobu wodza, Stalin zgodził się bezproblemowo. Ekipa składająca się z naukowców i filmowców wyruszyła do Samarkandy.

Grób Timura Chromego otworzono w nocy z 21 na 22 czerwca 1941 roku. Tego samego dnia, o 3:15 cztery miliony żołnierzy niemieckich i sojuszników uderzyło na ZSRR.

Źródła

  • Marian Małowist, Tamerlan i jego czasy, PIW, Warszawa 1985
  • Justin Marozzi, Tamerlan, miecz islamu, zdobywca świata, Amber, Warszawa 2006
  • polskieradio.pl/39/156/Artykul/1093834,Tamerlan-%E2%80%93-wladca-bezlitosny-ale-skuteczny
  • historykon.pl/tamerlan-najwiekszych-rzeznikow-historii/
  • paranormalne.pl/topic/39529-samarkanda-stolica-okrutnika

Zostaw po sobie ślad!